Дэр модыг бетоноор солих хувьсал

Image

Монгол Улсын хөгжлийг тэтгэж буй томоохон салбарын нэг нь төмөр зам. Нэг хэсэг өргөн, нарийн царигтай шинэ төмөр зам тавих талаар хэлэлцэж, багагүй шуугиан тарьсан ч асуудал аль нэг талдаа гарахгүй явсаар улстөржөөд дууссан гэхэд болно. Тэгвэл тавигдах үгүй нь мэдэгдэхгүй өргөн, нарийн царигийн төлөө талцахаас илүү өнөөдрийн бодит бөгөөд хамгийн тулгамдсан асуудал болох төмөр замын дэр модны шинэчлэлд анхаарал хандуулах хэрэгтэй байна. 

Анх 1940 онд төмөр зам тавихдаа төмөр дэрийг ашигласан бол 30 жилийн дараа буюу 1970-аад оноос төмөр замд их засварын ажил эхлүүлж, элэгдэж хуучирсан зарим төмөр дэрийг модон дэрээр сольж эхэлжээ. Улмаар 1997 онд УБТЗ-ын дэргэдэх төмөр бетон дэрний үйлдвэр байгуулсан түүхтэй. Тэгвэл анхны бетон дэрний үйлдвэр байгуулагдаад 20 жил болсон байна. Энэ хугацаанд Монгол Улсын төмөр замын дэр модны хэдийг нь бетоноор сольсон талаар доорх графикаас хараарай.

Монгол Улсын төмөр замын нийт урт нь 2484.8 км бөгөөд эдгээр замд 4.3 сая гаруй дэр бий. Одоогийн байдлаар бетон дэрний үйлдвэр 1.3 сая ширхэг дэр үйлдвэрлэж, сольсон бөгөөд энэ нь нийт дэрний 27 хувийг эзэлж байгаа юм.

Сүүлийн таван жилд бетон дэрний үйлдвэрлэлд 37.3 тэрбум төгрөг зарцуулсан 

Түүнчлэн 20 жилийн хугацаанд ердөө 27 хувийг шинэчилнэ гэдэг нэлээд чамлалттай тоо санагдаж байсныг нуух юун. Гэхдээ энэхүү ажлыг хийж хэрэгжүүлэхэд ихээхэн хэмжээний хөрөнгө мөнгө шаардагдах бөгөөд УБТЗ- ын төсвөөс 100 хувь бүрдүүлдэг юм билээ. Албаны хүний өгсөн тоон мэдээллээс харахад сүүлийн таван жилийн байдлаар буюу 2012-2016 онд нийт 498 мянган ширхэг бетон дэр үйлдвэрлэхэд 37.3 тэрбум төгрөг зарцуулсан байна. 

Тэгвэл одоо үлдсэн 3.1 сая ширхэг модон дэрний 609 мянга нь төмөр замд тэнцэхгүй болтлоо хуучирч мууджээ. Харамсалтай нь, 2013 онд ажиллаж байсан БОНХЯ-ны сайдын тушаалаар ойгоос дэр модны үйлдвэрлэх зорилгоор мод бэлтгэхийг хориглосон шийдвэр гаргасан нь асуудал дагуулж байгаа аж. Хэдий төмөр бетон дэр үйлдвэрлэж байгаа ч үүнийг ашиглах боломжгүй газар олон байдаг юм байна. Тодруулбал, 1120 км урт гол замын 60 км зам нь 400 метрээс бага радиустай тойрог буюу тахир зам байдаг аж. Тэдгээр газруудад зөвхөн модон дэр хийх шаардлагатай болдог аж. Учир нь цариг нь өөр байдаг гэнэ.

Жишээлбэл, ердийн шулуун зам 1520 мм- ийн царигтай байдаг бол тойрог зам 1535 мм болж, өргөсдөг юм байна. Тойрог нь нэмэгдэхийн хэрээр төмөр замын бетон дэрний бэхэлгээнд өөрчлөлт ордог. Манай үйлдвэрүүд бетон төмрийг зөвхөн 1520 царигаар хийж байгаа учраас 1535 тойрог царигтай замд модон дэр хийхээс өөр аргагүйд хүрдэг юм байна.

Хоёр дахь хүчин зүйл нь хөрсний ус ихтэй газарт овойлт суулт гардаг учраас модон дэр ашиглах шаардлага тулгардаг аж. Түүнчлэн бетон дэр тавих боломжгүй бас нэг шалтгаан нь элс, хайрганы чигжээстэй зам. Ялангуяа Замын-Үүд чиглэлд элс шороо ихтэй байдаг учир бетон дэрний доогуурх буталмал чигжээс нь усыг доош нэвтрүүлэхгүй холилдож, нойтон шавар болж хөлдөх эрсдэл үүсдэг. Тиймээс жил бүр тодорхой хэмжээнд модон дэр, дүнз үйлдвэрлэх шаардлага тулгардаг гэдгийг албаныхан учирлаж байна.

3.1 сая ширхэг дэр модны 609 мянга нь төмөр замд тэнцэхгүй 

Ер нь элэгдсэн дэр мод нэг километрт 25 хувиас хэтэрвэл галт тэрэгний хурд хязгаарлагддаг юм байна. Ингэснээр галт тэрэгний хурд саарч, шатахуун, цаг хугацаа, цаашлаад Монгол Улсын бараа эргэлтэд ч сөргөөр нөлөөлөх эрсдэлтэй. Харин төмөр замын модон дэрийг 100 хувь шинэчилж, төмөр бетон болгочихвол хурднаас гадна галт тэрэгний даац нэмэгдэх сайн талтай.

Одоогоор нэг дугуйн даац 23 тонн байгаа бол алсдаа 25 тонн болж нэмэгдэх боломж бүрдэнэ. Ингэснээр хүнд даацын вагонууд явах боломжтой болж, хоёр хөршийн транзит тээвэр манайхаар дамжин өнгөрдөг болох давуу талтай. Нөгөөтэйгүүр, бетон дэрний ашиглалтын хугацаа 40-50 жил байдаг бол модон дэрнийх 15 жил байдаг юм байна.

Эх сурвалж: http://news.gogo.mn/r/201812 

Нийтлэгдсэн огноо: 2017-02-15 10:41:00
Зам, тээврийн салбарын аваргууд тодорлоо
2018-04-23 11:35:00

"Галт тэрэгний болон сэлгээний хөдөлгөөнтэй холбоотой ажилтны сахилгын тусгай журам”-ын төсөлд саналаа ирүүлнэ үү
2018-04-19 16:45:00

ОХУ-ын "Мосгипротранс" ХК-тай харилцан ойлголцлын санамж бичигт гарын үсэг зурлаа
2018-04-19 12:11:00

"TransRussia-2018" чуулган ОХУ-д зохион байгуулагдаж байна
2018-04-19 09:20:00

"МТЗ" ТӨХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Б.Цэнгэлийн "TransRussia-2018" чуулганаар тавьсан илтгэлийг бүрэн эхээр хүргүүлж байна
2018-04-18 09:54:00

Ухаалаг дэр бетон бодит цагийн мэдээллийг цуглуулна
2018-04-17 16:35:00

2022 он гэхэд баригдаж дуусах дэлхийн хамгийн том төмөр замын 10 төсөл
2018-04-16 14:19:00

Зам, тээврийн салбарын аварга шалгаруулах спортын таван төрөлт тэмцээнийг албан ёсоор нээлээ
2018-04-14 13:05:00

БНХАУ-ын “Башинь төмөр зам” ХХК-тай хамтын ажиллагааны санамж бичигт гарын үсэг зурлаа
2018-04-14 11:57:00

Төмөр замын тээвэр дэх гологдлыг судлан бүртгэх журмын төсөлд саналаа ирүүлнэ үү
2018-04-13 09:45:00

Түрээслэгчийг сонгон шалгаруулах зар
2018-04-09 16:48:00

Зам, тээврийн салбарын аварга шалгаруулах тэмцээн ирэх сарын 07-ны өдрөөс эхэлнэ
2018-03-29 09:11:00

БНХАУ дэлхийд хамгийн уртад тооцогдох Өвөрмонгол-Хятадын чиглэлийн хүнд даацын төмөр замын бүтээн байгуулалтын ажлыг эхлүүлжээ
2018-03-27 16:41:00

Мэргэжил Сургалт Үйлдвэрлэлийн төвийг дэмжин ажиллалаа
2018-03-16 15:08:00

БНХАУ хоёр жилийн дотор хурдны төмөр зам барина
2018-03-06 10:18:00

“Бэрхшээл ба тэгш байдал” сургалтад хамрагдлаа
2018-03-01 14:55:00

2020 онд Англид ус төрөгчийн галт тэрэг туршина
2018-03-01 09:39:00

Цагаан сарын аяллын шинэ сонголт хурдны галт тэрэг болов
2018-02-26 09:50:00

Дойче Банн “Ухаалаг цэвэрлэгч” роботын тэмцээн зохион байгууллаа
2018-02-20 09:49:00

Сар шинийн мэндчилгээ
2018-02-15 09:04:00